Een ethisch streven : bouwen aan een betere wereld !

De bedrijfsnaam vindt haar oorsprong in de Mahabharata, een Indisch epos, geschreven zo'n 2500 jaar geleden. In dit epos wordt het verhaal verteld van de 5 zonen van Pandu, de Pandava, die strijden voor een betere en rechtvaardige wereld tegen de 100 Kaurava, die geen enkel middel schuwen om hun doel te bereiken.

Deze naam werd gekozen vanuit de ethische optiek van het bedrijf : door respect voor natuur en medemens bijdragen tot een betere houding t.a.v. mens, milieu en samenleving.

Het verhaal van de strijd tussen de Pandava en de Kaurava, en de achterliggende symboliek, werd zo uitstekend verwoord in een artikel in DE MORGEN, dat wij aan deze krant toestemming vroegen en verkregen tot reproductie van een gedeelte van het artikel :

Uit DE MORGEN d.d. 13/10/04 (auteur Sybille Decoo) :

De oorlog in het hart

Toen de Mahabharata, het machtige Indiase epos, in de jaren tachtig in India werd uitgezonden in wekelijkse afleveringen, viel het leven in het land stil. Met miljoenen zaten ze voor de buis om de soapversie van het langste gedicht ter wereld tot zich te nemen. De Mahabharata is dan ook niet zomaar een vertelling. Lijkt het op het eerste gezicht een verhaal over goed en kwaad, in wezen gaat het over de zielenroerselen van de individuele mens. Over de oorlog die elke dag woedt in het hart.

.../...

Het verhaal draait rond de heerschappij over Hastinapur (het huidige Delhi) die betwist wordt door twee takken van een koninklijke familie : de Pandava en de Kaurava. De Pandava zijn vijf broers, zonen van de afgetreden koning Pandu, en toonbeelden van goedheid en rechtschapenheid. Bij de Kaurava komt vooral hun machtswellustige, arrogante neef Duryodan op de voorgrond, zoon van de blinde en gefrustreerde Dritirashtra, broer en opvolger van Pandu.

De Pandava zijn de rechtmatige, toekomstige troonopvolgers maar de blinde Dritirashtra, die nooit heeft kunnen verteren dat hij de troon eerst heeft moeten afstaan aan zijn jongere broer Pandu omdat hij door zijn blindheid niet geschikt werd bevonden om koning te zijn, reserveert tegen beter weten in de troon voor zijn zoon Duryodan.

Die nodigt zijn vijf neven, met wie hij opgroeide, voor een dobbelspel uit op het paleis. De Pandava spelen het eerlijk en verliezen van de listige Duryodan, die hen voor twaalf jaar in ballingschap stuurt. Nog voor ze terugkeren, probeert hij hen uit te schakelen maar dat mislukt. De Pandava ondernemen nog een laatste poging om tot een vreedzame machtsoverdracht te komen maar de oorlog is onafwendbaar. De Pandava zijn de enige overlevenden.

Alles, maar dan ook alles is beladen met symboliek in de Mahabharata. Het verhaal begint lang voor de oorlog en is doorspekt met tal van zijdelingse, ogenschijnlijk eenvoudige verhalen die elk op zich een filosofische inhoud verbergen omtrent lotsbeschikking, vrije wil, verantwoordelijkheid en ethiek.

De Mahabharata lijkt een maatschappelijk verhaal, maar vertelt eigenlijk een individueel verhaal. De personages staan immers voor tendensen in onze persoonlijkheid. De strijd die gevoerd wordt is er een tussen onze negatieve en positieve tendensen met als inzet de "dharma" (ethische waarden). Het is het verhaal van de reis van de ziel naar zijn bevrijding. Die bestemming wordt pas bereikt als alle demonische krachten worden uitgeschakeld en de positieve zegevieren.

De Indiase swami Jyotirmayananda, die een ashram heeft in Miami, heeft een lezenswaardig boek geschreven over de mystieke betekenis van het epos. "Het eigenlijke thema van de Mahabharata is het bereiken van zelfrealisatie of de overwinning in de strijd die het leven is. Het uiterlijke gevecht tussen de Pandava en de Kaurava symboliseert het gevecht dat dagelijks tekeer gaat in het hart van elk individu, waar de goede krachten vechten met de duistere krachten, deugd met ondeugd, weten met onwetendheid."

Het sleutelmoment in het hele verhaal komt wanneer beide legers op de eerste dag van de oorlog hebben postgevat op het slagveld en Arjuna, een Pandava en de held in het verhaal, aan zijn wagenmenner vraagt tussen beide legers in te rijden zodat hij een overzicht krijgt. Bij het vooruitzicht te moeten vechten met zijn familieleden en oud-leraars in het vijandige kamp zinkt de moed hem in de schoenen. Hij is niet meer in staat te vechten omdat hij de rechtvaardigheid van de oorlog niet inziet en vraagt uitleg aan zijn wagenmenner en vriend.

Dat is niemand minder dan Krisjna of God in hoogsteigen persoon. Krisjna legt hem uit waarom hij moet vechten (om de waarheid en rechtvaardigheid te redden) en doet hem daarbij de spirituele leer uit de doeken. Het is die lering die zijn beslag krijgt in de Bhagavad Gita ("Lied van God"), de "bijbel" van de yogi's die onderdeel vormt van de Mahabharata. De Bhagavad Gita vat de filosofische wijsheden uit de Mahabharata samen.

Arjuna staat voor de nog onverlichte, individuele ziel, die het hart op de juiste plaats heeft maar onderhevig is aan de grillen van zijn karma, terwijl Krisjna de goddelijke substantie is, de onthechte getuige.

Het epos geeft ook inzicht in hoe om te gaan met moeilijke omstandigheden in het leven. Als kijker wordt het een uitdaging om mee te zoeken naar de meest juiste, eerlijke en ware uitkomst of uitleg. Sommige scènes wijzen erop dat het bijna bovenmenselijke offers vergt om tot het einde consequent te zijn.

Dat wordt geïllustreerd met de scène waarin Yudhishthir, de oudste van de Pandava, op het einde moet kiezen tussen zijn verlossing en zijn hond (die mag de "hemel" niet binnen) en hij kiest voor zijn hond. Daarover schrijft Jyotirmayananda : "Nooit zal Yudhishthir wat ethisch juist is opofferen voor wat egoïstisch gezien interessant is".

Wie na de mystieke lessen van de Mahabharata te weten wil komen hoe dat pad naar de persoonlijke bevrijding te bewandelen, kan beslist inspiratie opdoen in dat andere populaire Indiase epos, de Ramayana. Dat vertelt het verhaal van Rama die op pad gaat om de wereld te bevrijden van de demon Ravana. Het verhaal staat symbool voor het spirituele pad en de verschillende etappes daarin.

Met dank aan De Morgen !